Phát triển kinh tế biển gắn với bảo vệ chủ quyền

Hành vi hiểm nguy Những ngày qua, tình hình biển Đông trở thành bít tất tay bởi Trung Quốc đặt giàn khoan HD-981 trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Ông có bình luận gì về việc này? GS.TS Nguyễn Khắc Thuần. Với hành vi nguy hiểm này, Trung Quốc đã tiến rất sâu vào vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Vị trí của giàn khoa HD-981 chỉ cách đảo Ré, huyện đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi 119 hải lý. Công ước Quốc tế về luật biển năm 1982 quy định vùng đặc quyền kinh tế của các quốc gia là 200 hải lý, tính từ đường cơ sở nhưng Trung Quốc đã ngang nhiên bất chấp. Hành động này khiến dư luận thế giới rất bất bình. Trung Quốc đã tự đẩy mình vào vị thế cô lập và điều đáng nói là ngay ở Trung Quốc cũng có những học giả trang nghiêm công khai phê phán hành vi này. Chính quyền Bắc Kinh muốn lợi dụng diễn biến chính trị bất ổn của một số khu vực trên thế giới để vừa khiêu hấn, vừa thử phản ứng của các cường quốc và ASEAN. Nhưng rất tiếc, trình diễn.# Theo cách của chính người Trung Quốc xưa thì cái thu được chẳng đủ bù cho cái mất đi. Hình ảnh của Trung Quốc trước thế giới đang bị hoen ố bởi những hành vi ngang ngược của họ. Theo ông, chúng ta nên chọn phương thức tranh đấu nào đối với Trung Quốc để giành lại chủ quyền ở 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa? Dưới góc nhìn của một nhà nghiên cứu, tôi nghĩ tới 4 vấn đề quan trọng luôn liên tưởng rất mật thiết với nhau. Thứ nhất, các nước ASEAN cần có tiếng nói thống nhất. Giàn khoan HD-981 là sự kiện cụ thể và gắn chặt với tình hình Việt Nam nhưng biển Đông đích thực là vấn đề chung của các quốc gia Đông Nam Á, cũng như các quốc gia đang có những mối liên can về lợi quyền trong khu vực đặc biệt này. Trung Quốc sẽ dễ dàng ra tay nếu ASEAN thiếu sự gắn kết bền vững. Thứ hai, các dụng cụ thông báo đại chúng cần mau chóng và mạnh mẽ làm cho cả thế giới hiểu rõ sự sai trái và nguy hiểm của Trung Quốc trong xử sự ở biển Đông. Thứ ba, các phản ứng ngoại giao của nhà nước lúc này là khôn cùng quan yếu. Phàm là vấn đề của quốc gia thì dĩ nhiên phải có ngôn ngữ chính thức của quốc gia. Thứ tư, muôn sự đều có giới hạn. Chúng ta cần cho Trung Quốc thấy giới hạn mềm mỏng chung cuộc của mình. Lịch sử thế giới khắp Đông Tây cổ lai luôn cho thấy, sẽ không có nhà nước nào được hưởng bình an nếu không biết trọng độc lập và chủ quyền của các nước láng giềng. Phải có thực lực Đội tàu của ngư dân đảo Lý Sơn (tỉnh Quảng Ngãi) ra đánh cá ở quần đảo Hoàng Sa- Ảnh: Người cần lao. Biển Đông là nơi có nguồn tài nguyên rất phong phú. Có ý kiến cho rằng, Việt Nam cần phát triển kinh tế biển để bảo vệ chủ quyền. Ông nghĩ gì vế ý kiến này? Muốn bảo vệ chủ quyền, quốc gia nào cũng cần phải có thực lực. Bởi vậy, phát triển kinh tế luôn được quan tâm. Đây là chiến lược phát triển toàn diện, mạnh mẽ và vững bền chứ không phải chỉ ưu tiên phát triển kinh tế biển. Kinh tế có quy luật vận hành riêng của kinh tế. Bảo vệ chủ quyền cũng có những nguyên tắc riêng của bảo vệ chủ quyền. Hai lĩnh vực này can dự chặt chịa với nhau, là tiền đề chiến thắng của nhau nhưng là hai chứ không phải một. Chúng ta nên phát triển kinh tế biển gắn với bảo vệ chủ quyền nhà nước và các quyền lợi liên quan. Theo ông, làm sao để phát triển kinh tế biển thật tốt, giúp ngư gia bám biển và giữ vững chủ quyền quốc gia trong bối cảnh Trung Quốc liên tục có hành động gây hấn? Quan sát lịch sử những diễn biến trên biển, tôi thấy, xưa nay Việt Nam luôn chủ trương vỡ hoang kinh tế biển gắn liền với bảo vệ an ninh và chủ quyền nhà nước. Đương nhiên, do trình độ kỹ thuật và do nhiều cảnh ngộ khó khăn của giang san, hiệu quả thu được chưa cao. Đây cũng là vấn đề của hàng loạt quốc gia chứ không riêng gì Việt Nam. Bảo vệ ngư gia là vấn đề rất quan trọng. Bây chừ, nguyên nhân khiến cho một vài nơi ngư dân không thể ra biển, ngoài sự khai hấn của Trung Quốc còn là giá xăng dầu và sự xuống cấp của công cụ đi biển. Hàng ngàn năm nay, ngư dân Việt Nam luôn chứng tỏ sự cần cù và năng động, ý thức anh dũng và lòng yêu nước nồng thắm. Chỉ cần tạo nhịp cho ngư gia có đủ tàu đi biển hiện đại và cung cấp nhiên liệu với giá cả hợp lý, họ sẽ thực sự là chủ nhân của biển cả. Phát triển kinh tế biển đang là đích chung của nhiều nhà nước. Trong những năm qua, Việt Nam đã có những biện pháp cụ thể gì để phát triển kinh tế biển, thưa ông? Trên biển là hoạt động náo nhiệt của những đoàn tàu tải. Trong biển là kho hải sản vô giá và cực kỳ phong phú. Dưới đáy biển là những mỏ dầu và mỏ khí. Việt Nam đã thấy rõ điều này và một chiến lược khai phá cũng đã được xây dựng. Tất cả những vấn đề này đã diễn đạt đầy đủ trong các quyết nghị và chủ trương của Đảng, quốc gia. Một công dân lớn tuổi như tôi chỉ mong sao được chứng kiến sự thành công của kinh tế biển trong ngày mai gần. Xin cảm ơn ông! VẤN ĐỀ thúc bách Trong những năm qua, kinh tế biển có vai trò quan yếu đối với sự phát triển nhanh và vững bền của nước ta. Tỷ trọng thu nhập quốc dân từ nguồn lợi biển ngày càng lớn. Do đó, việc kết hợp phát triển kinh tế biển với tăng cường sức mạnh quốc phòng, an ninh trên biển cần được coi trọng trong hoạch định chiến lược phát triển quốc gia và là nhu cầu cần kíp trong tuổi chiến lược giờ. Đại hội lần thứ XI của Đảng chỉ rõ: Phải gắn phát triển kinh tế biển với bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ chủ quyền lãnh hải. Những năm vừa qua, chúng ta đã chủ động xây dựng và từng bước hoàn thiện thế trận quốc phòng an ninh trên biển. Phê chuẩn nhiều biện pháp tổ chức giáo dục cho toàn dân về giá trị của biển, đảo trong quá trình thực hiện 2 nhiệm vụ chiến lược; đã thành lập “Ban chỉ đạo Nhà nước về Biển Đông và hải đảo”; khai triển chương trình Biển Đông – hải đảo; ban hành 7 luật, 6 pháp lệnh, 2 bản tuyên bố, 19 nghị định và 6 quyết định liên tưởng đến quản lý và bảo vệ hải phận đảo Việt Nam. Nước ta cũng đã đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, tạo thế đứng chân ổn định, chắc chắn, sẵn sàng đối phó với các tình huống phức tạp xảy ra trên biển. Xây dựng hệ thống nhà ở, tường, kè chống xói lở trên các đảo thuộc các quần đảo; đã đầu tư hàng chục tỷ đồng cho xây dựng các công trình bảo đảm đời sống cho bộ đội và quần chúng. # Huyện đảo Trường Sa. Đã xây dựng các lực lượng chuyên trách để từng bước thực hành quản lý quốc gia trên các hải phận ưng chuẩn việc xây dựng các lực lượng và công cụ để chỉ huy điều hành cứu hộ, cứu nạn trên biển như: Hệ thống quan sát, trinh sát, cảnh giới từ xa, thông báo liên lạc hàng hải; thành lập đội tàu phẳng biên phòng, kiểm ngư, hải quan; tổ chức xây dựng và trang bị cho lực lượng cảnh sát biển; xây dựng hệ thống đèn biển; hoàn thiện bộ máy quản lý hành chính các huyện đảo, bổ nhậm Chủ tịch UBND huyện đảo Trường Sa… Chúng ta cũng đã đầu tư hỗ trợ phát triển nghề đánh cá xa bờ. Nghị quyết 09 – NQ/TW ngày 9/2/2007 “Về chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020″ đã nhấn mạnh: “Thế kỷ 21 được thế giới xem là “Thế kỷ của đại dương”. Các nhà nước có biển đều rất quan tâm đến biển và trọng việc xây dựng chiến lược trên biển. Khu vực biển Đông, trong đó có hải phận Việt Nam, có vị trí địa kinh tế và địa chính trị rất quan trọng với nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú và đa dạng. Hiện tại, biển càng có vai trò to lớn hơn đối với sự nghiệp phát triển giang san”.