Nhìn lại bệnh sởi ở bệnh viện Nhi Trung Ương: Nỗi đau giấu sau blouse trắng

Khoa hồi sức cấp cứu Bệnh viện Nhi Trung Ương, nơi những bệnh nhi nặng nhất vào điều trị trong những ngày dịch sởi, là nơi kiên tâm giành giật sự sống đến cùng cho các em nhỏ chỉ được biểu lộ lặng lẽ qua ánh mắt hay tiếng bước chân dập dồn cả ngày lẫn đêm của tuốt tuột cán bộ, thầy thuốc, y tá, điều dưỡng, trong không khí dày đặc các y lệnh được đưa ra quyết đoán, khẩn trương. Trong rốn dịch, mỗi một ca tử vong là một lần nước mắt các bác sĩ viện Nhi rơi ngược vào vạt áo blouse trắng, đằng sau chiếc khẩu trang y tế ít có ai trông thấy được. Nhiều lúc muốn khóc òa nhưng đành giấu giếm để hội tụ toàn trí năng cứu sống những đứa trẻ đang mắc sởi khác. Những điều không thể nói Trong cuộc nói chuyện với tôi về dịch sởi ở Bệnh viện Nhi Trung ương, bác sĩ Tạ Anh Tuấn, Phó trưởng khoa hồi sức cấp cứu, Bệnh viện Nhi Trung Ương đôi khi lại đưa mắt về phía giường các bệnh nhi nằm yên lặng với hàng loạt máy móc xung quanh. Ánh mắt của anh cũng như các thầy thuốc, y tá, điều dưỡng của khoa hàng tháng trời nay từ ngày hấp thu ca sởi trước nhất, đã không một phút nào nghỉ ngơi. 10 bác sỹ chia làm 2 khu vực, 7 thầy thuốc phụ trách các bệnh nhân thở máy, với toàn bộ 31 giường bệnh, thông thường khối lượng công việc cũng đã hết sức nặng nề. Khoa hồi sức cấp cứu là nơi thu nhận các bệnh nhi có tình trạng bệnh nặng nề nhất từ các khoa khác trong bệnh viện chuyển xuống. Thêm một vài bệnh nhi nặng thì công việc của các bác sĩ, y tá, điều dưỡng ở đây cũng đã hoàn toàn khác. Chăm nom bệnh nhi. Thời điểm viện Nhi quá tải, chăm nom theo dõi gần 40 bệnh nhi nặng để xây dựng phác đồ điều trị cho từng ca bệnh, đưa ra những y lệnh chính xác cũng khiến cho sức ép công việc nặng nề thêm. Đối với bác sĩ Tạ Anh Tuấn, áp lực công việc các đồng nghiệp có thể chia sẻ cùng nhau, nhưng sức ép từ phía người nhà bệnh nhân là xót xa hơn cả. Có những bệnh nhân dù rằng các bác sĩ đã hết lòng điều trị nhưng có nhẽ trước sự mất mát quá lớn làm cho người ta không còn giữ được bình tĩnh. Còn nhớ trường hợp cháu bé N.T.H. Gần 1 tuổi, mắc sởi vào khoa khi tình trạng bệnh đã rất nặng, đặc biệt là em bé này không có chế độ bảo hiểm do đi trái tuyến. Rệu rã một tháng trời chữa bệnh, các bác sĩ đã làm đủ mọi cách để cứu chữa, ngoài ra còn làm việc với bảo hiểm để được ưng ý cho bé hưởng bảo hiểm từ đầu tạo mọi điều kiện chữa bệnh tốt nhất cho bệnh nhi. Đến khi bệnh tiến triển quá nhanh, tiên lượng không qua khỏi nhưng các thầy thuốc luôn luôn trực với phương châm còn nước còn tát, làm mọi cách kể cả lọc máu. Một tháng điều trị là một tháng đêm nào thầy thuốc Tuấn cũng đứng cả đêm với cháu bé. Ngày cháu bé tử vong, thầy thuốc hướng dẫn cho ba má cứ yên tâm về lo việc cho con, hẹn ngày đến tính sổ vì phải thực hiện các thủ tục chuyển chế độ, chuyển hồ sơ bảo hiểm để tính sổ miễn phí cho cháu. Ấy thế mà sáng hôm sau bố đứa trẻ đã lên viện đòi phải tính sổ ngay, rồi gọi vào đường dây nóng buông lời nguyền rủa. Bởi thế ngoài các công việc chuyên môn, Khoa hồi sức cấp cứu thường tổ chức gặp mặt gia đình bệnh nhân mỗi tuần một lần để giải quyết các khó khăn, khúc mắc từ phía người nhà, bố mẹ các bé trong quá trình điều trị. Chính yếu là các thắc mắc về bệnh tật, các thầy thuốc hướng dẫn thủ tục và thuốc men cụ thể. Không khí làm việc luôn khẩn trương, im lặng. Một câu chuyện khác của hai đứa trẻ sinh đôi ở Hoàng Mai, Hà Nội mắc sởi nằm ở Khoa truyền nhiễm thời khắc dịch sởi bùng phát mạnh nhất. Một cháu được chuyển sang Khoa hồi sức cấp cứu trong tình trạng rất nặng, tiên lượng sẽ rất khó qua khỏi. Các thầy thuốc trong khoa cũng bàn với nhau rằng, vì gia đình chỉ còn lại một cháu nên dù bé chưa đủ tiêu chuẩn điều trị ở khoa nhưng vẫn rứa nhận cháu để điều trị với điều kiện tốt nhất, cứu cháu qua cửa tử, nếu không sẽ không lường trước được tình huống xấu nhất là gia đình có thể mất đi cả cặp song sinh. Khi đứa bé bệnh nặng hơn tử vong, mặc dầu đã được giải thích đầy đủ từ phía bác sĩ nhưng gia đình của cháu vẫn ùn ùn kéo nhau lên để "hỏi tội" thầy thuốc. Khi đưa em bé về, bác sĩ chỉ dẫn các thủ tục để hưởng bảo hiểm thì gạt phăng gia đình tuyên bố "trả tiền tỉ" cũng được. Vừa đau xót vì một bệnh nhi mất đi, vừa chịu đựng những lời ác nghiệp từ phía gia đình nhưng trường hợp của cặp song sinh này, các bác sĩ của Khoa hồi sức vẫn tìm gặp ba má cháu bé để xin nhận đứa trẻ còn lại về điều trị mong cứu sống cháu, mặc dù trong rốn sởi 31 giường bệnh của khoa chỉ dành cho những đứa trẻ cần phải can thiệp về hô hấp. Điều trị một thời gian, đứa trẻ chuyển biến tốt, đã bú mẹ được và mọi thông số có thể chuyển về khoa dưới để điều trị tiếp, một lần nữa các thầy thuốc của khoa lại phải đối mặt với sức ép với người thân khi giải thích cho bố mẹ cháu bé hiểu bệnh con đã qua khỏi, trong khi cha mẹ cháu bé khăng khăng đòi ở lại khoa để điều trị vì cháu chưa khỏi hẳn dù rằng còn nhiều bệnh nhi khác cần được coi ngó đặc biệt. Những bước chân không mỏi Dịch sởi đi qua như bão, không khí làm việc của các y thầy thuốc Bệnh viện Nhi Trung ương chưa bao giờ căng thẳng như những ngày vừa qua. Các thầy thuốc đưa ra y lệnh, y tá và điều dưỡng là người thực hành y lệnh cũng tự nhiên chẳng còn nhớ đến 30 phút nghỉ trưa như không lệ. Chỉ dừng lại 10 phút cho một bát cơm trưa, công việc cuốn đi, con nhỏ cảm cúm hay sốt phát ban đều không được đến tay lo lắng. Chị Đỗ Thị Phương Thảo, điều dưỡng của Khoa hồi sức cấp cứu cay mắt nhớ cô con gái được gửi về quê từ mấy tháng nay vì chị bận bịu công việc ở viện. Săn sóc các em nhỏ hàng ngày, con mình lại phải gửi về quê, ốm sốt đều do ông bà lo âu cả nhiều lúc chị cũng xót xa lắm. Nhưng nhìn những đứa trẻ mắc bệnh nặng phải nằm cách ly, bác mẹ không được vào chăm chút chị lại càng thương hơn, càng thay làm tốt công việc săn sóc các bệnh nhi của mình. Mọi việc từ cho các cháu ăn, đến thay tã, đến thực hiện các thủ thuật theo y lệnh của thầy thuốc đều do một tay các điều dưỡng cáng đáng. Thể trạng của bệnh nhi nằm ở khoa thường yếu, lấy ven có khi phải chọc đến 20 cái kim luồn mới lấy được. Nhìn cả hai cánh tay các cháu thâm tím hết thương lắm, rảnh một tí chẳng ai bảo, chẳng y lệnh gì lấy nước ấm chườm cho các cháu. Anh Nguyễn Văn Hoàn một điều dưỡng nam của khoa khăng khăng xin không chuyện trò về công việc của mình, để dành thời gian thẩm tra các bệnh nhi đang thở máy. Chị Thảo vừa nói vừa đấm vào đầu gối vì nhức mỏi: "Những ngày bão sởi, vào khoa là chỉ nghe y lệnh, tiếng máy móc và tiếng bước chân xình xịch của các bác sĩ, y tá, điều dưỡng. Ai cũng gầy mất mấy cân, điều dưỡng nam thì có sức khỏe nên chạy đi chạy lại nhiều hơn đỡ cho chị em phụ nữ, chứ nếu không thì chẳng thể nào trụ nổi khi phải đứng một ngày cả 24 tiếng đồng hồ, ròng rã đến nay đã hơn 2 tháng". Phòng làm việc của các thầy thuốc luôn quan sát được các bé. Trong cả thế cuộc làm điều dưỡng, với cô Đặng Thị Phượng, nữ điều dưỡng lớn tuổi của Khoa lây Bệnh viện Nhi Trung ương thì dịch sởi này là một trong những đại dịch khủng khiếp nhất. Điều cô Phượng mong muốn nhất hiện thời là bão dịch nhanh chóng đi qua, điều đó cũng đồng nghĩa với việc cô sẽ không phải uống thêm các loại thuốc áp huyết và trợ lực để đủ sức đấu tranh với khối lượng công việc lớn, không phải chứng kiến sự ra đi đau lòng đến xót xa của các em nhỏ mà cô từng coi ngó. Không chỉ có các thầy thuốc, y tá, điều dưỡng gồng mình đấu tranh với dịch sởi mà ngay cả đối với chị Chu Thị Anh, viên chức hành chính của Khoa lây nhiễm cũng là cố đại lớn. Mang bầu ở những tháng cuối là những tháng hiểm nhất, có ngày chị Anh phải hoàn tất đến 30 bệnh án dày cộp của các bệnh nhân ra viện, xin về hoặc các bệnh nhân tử vong. Thời điểm nóng nhất, chị xin ở lại bệnh viện không về nhà để hoàn thành cho xong hồ sơ kịp thanh toán cho các bệnh nhân vào sáng đêm ngày sau. Dù là mạnh khỏe ra viện, hay tử vong mà trở về, chẳng ai muốn một lần quay lại nơi bệnh tật để nhớ về những tháng ngày rệu rã, đau thương của con cái họ. Vì thế mà mỗi ngày chị Anh lại thế về muộn một chút, thay hi sinh một chút. Ấy vậy mà thanh toán xong một hồ sơ bệnh án cũng làm cho chị nhẹ nhõm và khỏe lại rất nhiều, quên nhọc mệt những tháng ngày mang thai sắp đến kì sinh nở. Đứng trong cương vị con người, có khi những hiểu nhầm của gia đình bệnh nhân cũng khiến cho các bác sĩ bức xúc, bực mình nhưng đối với tấn sĩ- thầy thuốc Tạ Anh Tuấn Phó Trưởng khoa hồi sức cấp cứu hay thảy các y bác sĩ, điều dưỡng của Bệnh viện Nhi Trung Ương, trí năng và tình thương phải chia sẻ cho tuốt luốt các bệnh nhân bé nhỏ buộc lòng không bao giờ được để bụng, luôn luôn phải thế để cứu sống bệnh nhân khiến cho các y thầy thuốc quên hết mọi thị phi dù nhiều lúc nghĩ ngợi cũng thở dài buồn bã. Ở viện Nhi, tiếng gọi: " bố bé, mẹ bé" tuy đơn giản mà thân yêu đã đủ để nói lên sờ soạng. PGS.TS Lê Thanh Hải - Giám đốc bệnh viện Nhi cho biết: Bệnh viện Nhi Trung ương là nơi hội tụ điều trị các ca mắc sởi đông nhất vàtập trung nhiều ca bệnh nặng nhất. Đứng trước tình hình đó, tập thể ban lãnh đạo cũng như các y bác sĩ, viên chức bệnh viện Nhi Trung ương đã nắm hết mình, cầm cố để dập dịch trong thời kì sớm nhất. Bệnh viện đã triển khai tích cực, hiệu quả các biện pháp phòng chống dịch như: phân luồng ở khoa khám bệnh, lập khu điều trị riêng ở từng khoa; vận dụng phác đồ điều trị chuẩn; phân tuyến bệnh nhân về bệnh viện tuyến dưới; chống nhiễm khuẩn bệnh viện. Hiện mỗi ngày nhàng nhàng chỉ còn khoảng 500-700 bệnh nhân đến khám, không còn tình trạng nằm ghép, tỷ lệ lây chéo, tử vong giảm đáng kể.